Ảnh hưởng của công trình đô thị đối với qui mô đô thị

Ảnh hưởng của công trình đô thị đối với qui mô đô thị

Công trình đô thị bao gồm công trình hạ tầng đô thị (Hệ thống giao thông đô thi, hệ thống cấp thoát nước đô thị, hệ thống năng lượng đô thị, hệ thống thông tin đô thị, hệ thống bảo vệ môi trường đô thị, hệ thống bảo hiểm xã hội đô thị) và công trình nhà ở đô thị (nhà ở cho dân cư đô thị, nhà dùng để tiến hành các hoạt động văn hoá, giáo dục, y tế, nghiên cứu khoa học – kỹ thuật và quản lý đô thị).

Các mặt hoạt động sản xuất và sinh hoạt của đô thị chỉ có thể được tiến hành bình thường và có hiệu quả trong điều kiện có đủ các công trình đô thị cần thiết. Trường hợp qui mô dân số đô thị và qui mô hoạt động đô thị phá vỡ mức độ hạn chế của qui mô công trình đô thị hiện có, sẽ biểu hiện ra thành qui mô đô thị vượt quá dung lượng qui mô của nó, do đó làm nảy sinh các vấn dề của đô thị trạng thái tĩnh là cung cấp nước không đủ, giao thông chen chúc, ách tắc, nhà ở căng thẳng, thiếu thốn, môi trường sinh thái bị xuống cấp, ô nhiễm. Xét trạng thái động, tình hình thích ứng giứa qui mô đô thị với dung lượng qui mô đô thị, được qui định bởi qui mô và cơ cấu của các công trình đô thị; nó cũng sẽ hình thành trạng thái không cân đối, thậm chí mất cân đối nghiệm trọng, trong trường hợp đô thị phát triển với tốc độ cao, làm cho qui mô tăng lên quá nhanh, hoặc tốc độ xây dựng các công trình hạ tầng đô thị và công trình nhà đô thị quá chậm.

Mối quan hệ giứa qui mô đô thị vđi công trình đô thị được biểu hiện qua 3 hình thái cơ bản sau:

a. Loại hình cùng đi song song

Điều này chỉ rõ mức độ cung cấp công trình hạ tầng đô thị và công trình nhà đô thị, về đại thể phù hợp với cầu lượng của các hoạt động kinh tế – xã hội đô thị và sinh hoạt của cư dân đô thị, do đó mà qui mô đô thị có thể cùng thích ứng với công trình đô thị, biểu hiện thành một mối quan hệ cân đối ăn khớp vđi nhau.

b. Loại hình đi trưóc một buớc

Điều này chỉ ra mức cung cấp công trình đô thị vượt quá cầu lượng của qui mô dân số đô thị và các hoạt động kinh tế – xã hội hiện có của đô thị. Trạng thái không cân đối của loại hình đi trước một bưức cung cấp cơ sở công trình và điều kiện công trình cho việc phát triển đô thị và mở rộng một bước qui mô đô thị. Tình hình này thường hay xuất hiện tương đối nhiều ờ các đô thị mới xây dựng hoặc đô thị trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm.

c. Loại hình tụt hậu

Điều này có nghĩa là, qui mô công trình đô thị không thể đáp ứng được nhu cầu của qui mô dân số đô thị và các hoạt động kinh tế – xã hội hiện có của đô thị. Loại hình này là nguyên nhân trực tiếp làm nảy sinh các vấn đê của đô thị. Trong công tác xây dựng đô thị của các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, phần lớn các đô thị trong một thời gian dài tồn tại quá nhiều vấn đê thiếu thốn công trình hạ tầng đô thị và nhà à đô thị, việc mở rộng qui mô đô thị vượt quá rất nhiều việc tăng trưởng công trình đô thị, biểu hiện sự tụt hậu nghiêm trọng của công trình đô thị, dẫn đến sự xuất hiện của nhiều vấn đê nổi cộm của đô thị. Trên thực tế, mật độ dân số của nhiều đô thị Việt Nam tuy cũng chỉ tương tự như các đô thị nước ngoài, nhưng vấn đề đô thị nổi lên thì ngoài sức tưởng tượng, nguyên nhân là do tố chất công trình đô thị còn thấp và mức cung cấp công trình đô thị không đủ gây ra. Tóm lại, công trình hạ tầng đô thị và công trình nhà ở đô thị trên mức độ nào đó quyết định dung lượng qui mô của một đô thị, do đó nó cũng chế ước và quyết định qui mô phát triển của một đô thị.