Mối quan hệ giữa cơ cấu các ngành kinh tế đô thị và tống trưởng kinh tế đô thị (P2)

b. Sự tăng trưởng kinh tế đô thị củng quyết định bởi sự chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế đô thị

Sự phát triển của kinh tế đô thị tất nhiên sẽ dẫn đến việc chuyển dịch hoặc chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế đô thị. Trước khi chuyển đổi cơ cấu, sự tăng trưởng kinh tế được thực hiện dựa vào sự gia tăng tổng mức đầu tư trên cơ sở trình độ công nghệ hiện có. Nhưng sự tăng trưởng này chịu sự chế ước về nhứng biến động của trữ lượng tài nguyên và nhu cầu thị trường, trong tình hình hai điều kiện này có những biến động to lớn thì khả năng gia tăng đầu tư để mở rộng sản xuất sẽ gặp hạn chế, khi đó tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào chuyển đổi cơ cấu kinh tế trên cơ sở áp dụng nhứng thành tựu công nghệ mới.

Đô thị trong quá trình phát triển của mình, nếu biết tận dụng thời cơ để thực hiện việc chuyển dịch và chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thì sẽ có thể làm cho tổng mức kinh tế không ngừng gia tăng. Mấy năm gân đây, một trong những nguyên nhân chủ yếu làm cho một số đô thị nước ta có tốc độ tăng trưởng tổng mức kinh tế cao hơn các đô thị khác là biết cán cứ vào nhu cầu của thị trường để thực hiện sự chuyển dịch hợp lý cơ cấu các ngành kinh tế. Điển hình về mặt này là các thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hoà và Vũng Tàu thuộc khu kinh tế trọng điểm phía Nam.

c. Tăng truởng kinh tế càng nhanh thì tỷ suất chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế càng cao

Sự tăng trưởng tổng mức kinh tế đô thị không chỉ quyết định bởi việc điều chỉnh và chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế nói chung, mà còn quyết định bởi tỷ suất chuyển đổi đó cao hay thấp. Tổng mức giá trị sản xuất quốc dân bình quân dầu người của đô thị tăng trưởng càng cao, thì nhu câu sẽ biến đổi mau chóng và môi trường cung cấp mà cơ cấu các ngành kinh tế đối mặt cũng tăng nhanh. Sau khi giá trị tổng sản lượng quốc dân bình quân đầu người của đô thị tăng đến mức độ nhất định và mức sinh hoạt của các tầng lớp dân cư trong xá hội có sự biến đổi về chất, từ giai đoạn “ăn no mặc ấm” sang giai đoạn “ăn ngon mặc đẹp”, thì sức đầu tư trong quá trình phát triển kinh tế đô thị sẽ nâng cao một cách mạnh mẽ, trong đó đầu tư cho việc nghiên cứu phát triển sẽ tăng lên ở mức độ lớn, đổi mới công nghệ sẽ tăng nhanh, tỷ suất chuyển đổi công nghệ càng cao, từ đó dẫn đến tăng trưởng nhanh chóng hơn nữa tổng mức kinh tế.

Một nhà kinh tế Mỹ trong khi nghiên cứu qui luật tăng trưởng kinh tế thế giới, căn vào số liệu thống kê của 39 ngành thuộc 38 quốc gia năm 1953 và năm 1958, đã phát hiện trong khuôn khổ giá trị sản lượng quốc dân bình quân đầu người trong khoảng 90 – 305 USD, thì sự chuyển dịch cơ cấu của ngành chế tạo trong quá trình gia tăng giá trị sản lượng là rất có hạn, nhưng khi giá trị tổng sản lượng tăng đến giứa 306 – 1019USD, thì trong nội bộ ngành chế tạo, sự chuyển đổi từ thực phẩm, may măc, đồ gỗ sang các chế phẩm hoá chất, kim khí lại là một hiện tượng thường thấy. Sau chiến tranh thế giđi lần thứ hai, các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Cộng hoà Liên bang Đức, Bra-zin có tốc độ tàng trưởng kinh tế cao, nguyên nhân chủ yếu là do có tỷ suất chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế cao hơn so với các quốc gia khác trên thế giới nói chung. Ví như Nhật Bản, các ngành kinh tế chủ đạo đã chuyển đổi một số lần trong vòng 30 năm của niên đại 50 đến niên đại 80, từ công nghiệp nhẹ, công nghiệp dệt chuyển sang công nghiệp nặng, công nghiệp hoá chất, sau đó chuyển sang công nghiệp ôtô, công nghiệp đồ điện dân dụng, trưđc mắt là công nghiệp kỹ thuật cao, mỗi lần chuyển đổi đêu làm cho giá trị gia tăng công nghiệp vượt qua với mức độ rất lđn so với các giai đoạn trước.