Những vấn đề tồn tại từ năm 1960 đến năm 1993

Những vấn đề tồn tại

40 năm qua, Nhà nước đã ban hành hàng trăm văn bản chính sách về nhà nhằm thúc đẩy việc xây dựng nhà tại các đô thị nước ta, đã được triển khai và đạt được những kết quả nhất định. Trong vòng hơn 30 năm, từ năm 1960 đến năm 1993, tại các đô thị trong cả nước, Nhà nước đã tạo ra quỹ nhà gấp hơn 1,5 lần quỹ nhà cho đến năm 1960. Nhà nước củng đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nguồn kinh phí dầu tư vào lĩnh vực sản xuất nhà mới.

Từ khi có đường lối đổi mới do Đại hội VI dê ra, tình hình nhà đô thị nước ta có nhứng chuyển biến quan trọng. Chẳng hạn, luật đất đai 1993 cho phép cấp đất cho dân xây dựng nhà ở, vật liệu xây dựng được thương mại hoá, tư nhân được hành nghề xây dựng. Một bộ phân dân cư đô thị giàu lên, có đủ tiền xây dựng những khu nhà lầu khang trang, đủ tiện nghi.

Tuy nhiên, tình trạng nhà tại các đô thị nước ta hiện nay vẫn còn một số vấn đề tồn tại cần được tiếp tục xem xét giải quyết. Chủ yếu là:

–   Thời gian qua quỹ nhà ở đô thị có sư gia tăng đáng kể nhưng diện tích nhà bình quân dâu người thì hầu như dẫm chân tại chỗ, vẫn còn quá thấp, chỉ có 5,8m2/ người. Nguyên nhân là do tốc độ gia tăng nhà ở đô thị chỉ bằng khoảng 0,5 lần tốc độ gia tăng dân số đô thị. Thiếu nhà vẫn là một vấn dê thời sự bức xúc tại các đô thị lớn, nhất là ở thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. Tại các đô thị này, hiện nay vẫn còn hàng vạn gia đình phải sống trong các ngôi nhà chật chội, dưới mức 2m2/người, hàng ngàn hộ phải sống trong nhứng ngôi nhà ố chuột trên kênh rạch, dưới gầm cầu, gầm cầu thang, các khu nhà tạm …

–  Hậu quả của chế độ bao cấp về nhà ở trước đây cộng với tác động của nền kinh tế thị trường gần đây, càng làm tăng thêm sự bất bình đẳng về nhà ở, nổi bật lên là vấn dê nhà ò cho những người nghèo đô thị. Nếu như trong thời kỳ bao cấp, người nghèo đô thị còn có thể nuôi hy vọng là sẽ có một căn hộ do Nhà nước cung cấp, thì ngày nay trong cơ chế thị trường hy vọng ấy đã tiêu tan do giá tiền mua nhà đã vượt xa khả năng kinh tế của họ.

–  Trong khi quỹ nhà đô thị mới tăng lên không được bao nhiêu thì tình trạng xuống cấp của quỹ nhà ở hiện có tại cốc đô thị lại là điều rất đáng phải lo ngại. Trong đó, có khoảng 60% cần được tu sửa, bảo dưỡng và có khoảng 30% cần phải dỡ bò xây mới. Nhưng trong thực tiễn, vẫn chưa có sự quan tâm đúng mức việc đầu tư cải tạo các khu nhà ở cũ trong đô thị, hàng vạn người vẫn còn phải sống chật vật, dợi chờ trong các khu nhà tàn tạ ấy.

–  Công tác quản lý xây dựng và sử dụng nhà ở tại các đô thị còn kém hiệu quả. Diễn ra khắp nơi sự bùng nổ các hoạt động xây dựng nhà đô thị một cách tự phát như chiếm đất công, xây nhà trái phép, cơi nới, xây chen không theo quy hoạch, tự ý thay đổi kết cấu và công năng nhà ở. Việc quản lý thị trường nhà đô thị còn nhiều thiếu sót, hiện tượng mua bán đầu cơ nhà ờ thuộc sở hữu nhà nưđc đang diễn ra hàng ngày nhiều đô thị song Nhà nước chưa điều tiết được.

–   Các chính sách về nhà ở thời gian qua đã phát huy tác dụng tích cực trong việc cải thiện chỗ cho dân cư đô thị, nhưng chúng vẫn còn mang tính chất chắp vá nhất thời nhằm đối phó với tình trạng thiếu nhà trước mắt. Các chính sách về nhà ở được ban hành thường không dồng bộ, không thống nhất và còn mang nặng tính bao cấp, chưa hoàn toàn phù hợp với cơ chế hoạt động của nền kinh tế thị trường, chưa đủ sức khắc phục được các trở ngại trên con đường xây dựng một thị trường nhà ở đô thị đích thực.