Phương hướng phát triển nhà ở đô thị (P3)

c. Vai trò tạo điều kiện của Nhà nuóc

Nhà nừớc cần phát huy vai trò tạo điều kiện cho sự phát triển nhà ở đô thị thông qua một hệ thống các chính sách về đất xây dựng, kết cấu hạ tầng, vật liệu xây dựng và nguồn tài chính. Vai trò tạo điều kiện của Nhà nước chủ yếu được thể hiện như sau:

Một là, đất xây dựng nhà ở.

Đây là một điều kiện cơ bản để phát triển nhà ở đó thị. Nội dung gồm có: chuẩn bị quĩ đất xây dựng nhà đô thị, xây dựng qui hoạch phát triển nhà ở đô thị, đê ra qui chế sử dụng đất xây dựng nhà ờ đô thị, tổ chức kết hợp giữa dất xây dựng nhà ở với đất xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng.

Quĩ đất để xây dựng nhà ở đô thị có thể được giải quyết thông qua việc cải tạo, hoàn thiện, nâng cấp, nâng tầng các ngôi nhà hiện có, sử dụng các mảnh đất trống trong đô thị hoặc chuyển ra khỏi đô thị các nhà máy làm cho môi trường sống của đô thị bị ô nhiễm nghiêm trọng mà không có khả năng khắc phục.

Đất xây dựng nhà cần được sử dụng theo qui hoạch phát triển đô thị. Trong đó, qui hoạch những khu phố, nhứng đường phố để người dân tự xây dựng lấy nhà ở theo các qui định của đô thị về số tầng của nhà, về kiến trúc mặt tiền, về san nền và tiêu thuỷ. Tại các đô thị phát triển nhanh, cần tổ chức nhân dân xây dựng nhà theo dự án nhằm làm cho đô thị có kiến trúc đẹp hơn, việc xây dựng có trật tự hơn, người dân có điều kiện sinh sống tốt hơn nhờ có kết cấu hạ tầng dầy đủ hơn. Cân thực hiện sự quản lý của Nhà nước đối với thị trường đất xây dựng nhà ở: người kinh doanh đất phải có đăng ký hành nghề và nộp thuế, người sử dụng đất phải làm đủ các thủ tục địa chính và nộp các khoản thu theo qui định của pháp luật; qua đó làm cho việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất được diễn ra một cách có trật tự, phù hợp với qui hoạch phát triển nhà đô thị theo dự án.

Hai là, kết cấu hạ tầng khu dân cư.

Đất xây dựng nhà tại các đô thị càn được trang bị kết cấu hạ tầng với mức độ thích hợp. Kết cấu hạ tầng khu dân cư được xây dựng bằng sự nỗ lực chung của cộng đồng dân cư có sự hướng dẫn, giúp đđ và tham gia của chính quyền địa phương.

Ở đô thị, chính quyền phát triển mạng lưới kết cấu hạ tầng khu vực gồm đường và vỉa hè, tuyến ống phân phối nước, tuyến ống thu gom nước thải và nước mưa, tuyến chiếu sáng công cộng, cây xanh dọc các tuyến đường khu vực … Các tuyến cung cấp năng lượng và thông tin do các công ty hứu quan phụ trách. Cộng dồng dân cư và các công ty phát triển nhà xây dựng các kết cấu hạ tầng trong khu nhà nối với kết cấu hạ tầng khu vực. Tại khu nhà của người nghèo và người có thu nhập thấp, nhất là tại các “xóm liều”, “khu ổ chuột”, chính quyền giúp đỡ xây dựng một phần hoặc toàn bộ kết cấu hạ tầng.

Kết cấu hạ tầng khu dân đô thị cần được phát triển theo các dự án để bảo đảm tính đồng bộ, tính khả thi và tính bền vững. Tính dồng bộ làm giảm chi phí xây dựng, vận hành và tăng hiệu quả của kết cấu hạ tầng. Tính khả thi làm cho dự án không bị lỡ dở hoặc kéo dài do đã xem xét đầy đủ các nguồn tài chính, các loại công nghệ và việc tổ chức thực hiện. Tính bền vững của kết cấu hạ tầng được bảo đảm bằng công tác vận hành, bảo dưỡng và sửa chứa kịp thời và cổ đủ kinh phí để làm việc đó.

Ba là, vật liệu xây dựng.

Vật liệu xây dựng là điều kiện vật chất để xây mđi, cải tạo và duy tu nhà đô thị, có ảnh hưởng trực tiếp đến tổng cung nhà đô thị. Ngay trong điều kiện vốn xây dựng nhà ở dồi dào, nhưng nếu thiếu vật liệu xây dựng thì cũng không đủ điều kiện vật chất đê tiến hành xây dựng và tu tạo nhà ở theo tiến độ, kéo dài thời gian xây dựng, thậm chí làm gián đoạn quá trình xây dựng.

Để cung cấp đầy đủ cho nhân dân nhứng vật liệu xây dựng vđi chất lượng bảo đảm, một mặt cần nhanh chóng phát triển công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng thiết yếu: xi măng, thép xây dựng, gạch ngói, vật liệu điện và cấp thoát nưđc, cửa gỗ, cửa nhôm, kính, sơn …. mặt khác cần tăng cường quản lý thị trường vật liệu xây dựng, tiến hành kiểm tra chất lượng các loại vật liệu xây dựng chủ yếu, trưđc hết là xi măng và thép xây dựng, ngăn chặn việc lưu thông xi măng giả và cốt thép kém phẩm chất làm nguy hại đến tuổi thọ công trình.

Bốn là, các nguồn tài chính.

Các chương trình, dự án phát triển nhà và kết cấu hạ tầng đô thị có được thực hiện thành công hay không phụ thuộc phần lớn vào khả năng huy động các nguồn tài chính và phân bổ, sử dụng chúng một cách đúng đắn.

Tại các đô thị, trừ những người giàu có, phần lớn những người có nhu cầu về nhà ở đêu được giúp đỡ về vốn, ngoài những sự giúp đỡ vê đất đai và kết cấu hạ tầng. Sự giúp đỡ về vốn không phải là sự trợ giúp mà chỉ là sự cho vay vốn thuận tiện với nhứng điều kiện ưu đãi để sử dụng đúng mục đích giúp đỡ.

Sự giúp đỡ về vốn làm nhà ở đô thị dựa trên những nguyên tắc sau:

–    Người có nhu cầu về nhà ở phải dành dụm được một phần vốn cần thiết;

–    Người vay phải có khả năng hoàn trả và được sự bảo lãnh của cộng dồng dân cư hoặc tập thể cơ quan;

–    Cơ quan cho vay phải bảo toàn và phát triển được vốn.

–    Hình thức giúp đỡ về vốn có thể là cho người có nhu cầu xây dựng nhà ở được vay, hoặc cho công ty kinh doanh nhà ở vay để xây dựng nhà ở vay để xây dựng nhà bán trả dần cho người có thu nhập thấp.

Để đảm bảo cấp vốn cho việc xây dựng nhà ở đô thị, có thể huy động các nguồn tài chính:

–     Tiền tiết kiệm của người có nhu cầu về nhà ở, họ phải dành dụm một phần tiền (khoảng 70% số tiền làm nhà) trước khi được vay phần còn lại.

–    Tiền bán nhà và tiền khấu hao nhà thuộc sở hứu nhà nước;

–     Tiền vay từ các quĩ bảo hiểm bắt buộc.

–    Một phần tiền thu được trong việc sử dụng quĩ đất đô thị;

–    Một phần tiền trích từ tiền lãi của các dự án phát triển nhà ở.

Các nguồn vốn này tập trung thống nhất thành quĩ phát triển nhà ở đô thi, do ngân hàng đầu tư phát triển nhà ở đô thị quản lý cho vay theo các dự án phát triển nhà được duyệt.