Qui mô không gian của môi trường đô thị

qui mô không gian của môi trường đô thị

Bảo vệ môi trường là một vấn đề cực kỳ quan trọng của phát triển kinh tế – xã hội nói chung và xây dựng đô thị hiện đại nói riêng. Luật bảo vệ môi trường đã được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá IX, kỳ họp thứ tư, thông qua ngày 17 tháng 12 năm 1993 nhấn mạnh: “Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người, sinh vật và sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước, dân tộc và nhân loại”. Đồng thời, xác định “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên”.

môi trường đô thị là một vấn đề rộng lớn, tổng hợp và được sắp xếp theo một hệ thống “thứ bậc” từ qui mô hành tinh trên toàn cầu đến qui mô một hộ gia đình với tính cách là tế bào nhỏ nhất của cuộc sống nhân loại. Tổ chức Uỷ ban Kinh tế Xã hội châu Á – Thái Bình Dương (ESCAP) quan niệm rằng, có 5 qui mô không gian có liên quan đến vấn đề môi trường đô thị. Đó là:

a. Không gian các căn hộ ở và nơi làm việc

Bao gồm nơi ở, khu vực chứa nước sinh hoạt, nơi cải thiện điều kiện vê sinh, chỗ chứa rác, cây xanh trong nhà, thồng hơi thoáng gió … ơ không gian này, môi trường thường thể hiện nhứng khía cạnh: nhà dưới tiêu chuẩn, thiếu nước sinh hoạt, thiếu điều kiện vệ sinh, bệnh tật, ô nhiễm không khí trong nhà.

b. Không gian cộng đồng trong đô thị

Bao gồm đường ống cấp nước, thoát nước mưa, nơi gom phân rác, thoát nước bẩn, cây xanh dô thị … Ớ không gian này, môi trường được thể hiện ở những khía cạnh: sự phóng uế và vứt rác bừa bãi, lụt lội, căng thẳng về tiếng ồn … Đây là nguyên nhân dẫn đến sự hình thành các khu nhà ổ chuột tại nhiều thành phố lớn trên thế giới.

c. Không gian đô thị

Bao gồm các khu công nghiệp, hệ thống đường sá, các dầu mối giao thông, các khu vực đặt nhà máy xử lý phân rác và nước thải, các cửa sông, kênh rạch, sông, hồ, mật độ cư trú … ở không gian này, môi trường được thể hiện ở các khía cạnh: tắc nghẽn giao thông, tai nạn giao thông, ô nhiễm không khí (khói, bụi, tiếng ồn …), mùi hơi chất độc.

d. Không gian vùng lãnh thổ quốc gia

Bao gồm hệ thống đường sắt, đường bộ, đường cao tốc, nguồn nước, các nhà máy điện … không gian này, môi trường thể hiện ở khía cạnh: ô nhiễm nguồn nước và làm tốn hại đến các hệ thống sinh thái trong vùng. Theo tính toán của chuyên gia nước ngoài, trong thập kỷ 1981 – 1990, nguồn nước cấp cho các thành phố vừa đủ với sự phát triển dân số thập kỷ này. Riêng khu vực châu Á, nước cấp đô thị từ 77% năm 1990 sẽ giảm xuống còn 71% năm 2000; các điều kiện vệ sinh cũng sẽ giảm từ 65% xuống còn 58% trong cùng thời kỳ.

e. Không gian hành tinh

Là không gian lớn nhất, bao gôm các vấn đê môi trường mang tính toàn cầu như mưa axít, thay đổi tầng ôzôn, mực nước biển dâng lên …