Sự cần thiết của việc chuyển đổi cơ cấu các ngành kinh tế đô thị (P3)

c. Mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển cách mạng công nghệ với tình trạng lạc hậu của các ngành kinh tế đô th

Những vấn đề tồn tại của cơ cấu các ngành kinh tế đô thị nêu trên mâu thuẫn với yêu cầu phát triển của cuộc cách mạng công nghệ hiện đại được biểu hiện tập trung các mặt sau:

Một là, vi phạm yêu cầu của qui luật phát triển công nghệ sản xuất của đô thị. Song song với sự phát triển của sản xuất, số lượng tuyệt đối của các loại tài nguyên không thể tái sinh trên thế giới sẽ ngày càng giảm thiểu, xu hướng tất yếu của sự phát triển công nghệ sản xuất là cần mở rộng việc sử dụng các nguồn tài nguyên tái sinh và phát triển các ngành sản xuất tiêu hao ít năng lượng, nước và nguyên liệu và đem lại giá trị gia tăng cao. Các ngành công nghiệp mới được xây dựng trên cơ sở của công nghệ ngày nay hoàn toàn phù hợp vđi yêu cầu khách quan này. Chúng sẽ hạ thấp được nhiều mức tiêu hao năng lượng, nước và nguyên liệu của công nghiệp đô thị, thu nhỏ thể tích sản xuất và không gian sản xuất, giảm nhẹ khối lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí vận tải và giảm bđt ô nhiễm môi trường. Hiển nhiên các ngành công nghiệp được xây dựng bằng thành quả công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai vi phạm xu thế phát triển công nghệ sản xuất này.

Hai à, không phù hợp với xu hướng mang tính qui luật của sự chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế đô thị. Song song vđi sự phát triển của công nghệ sản xuất và tăng trưởng vai trò trung tâm kinh tế của khu vực kinh tế đô thị, cơ cấu các ngành kinh tế đô thị ngày càng lộ rõ xu thế phát triển theo hướng tốc độ tăng trưởng của khu vực sau nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của khu vực trước. Đặc biệt là tốc độ tăng trưởng của khu vực thứ ba sẽ vượt qua nhiều tốc độ tăng trưởng của khu vực thứ hai, phát triển nhanh chóng hàng loạt các ngành công nghệ mới về thương nghiệp, tiền tệ, kho vận, thông tin, sản xuất và dịch vụ đời sống, do đó mà xuất hiện xu thế nâng cao trình độ và khả năng phục vụ của các ngành kinh tế đô thị. Trường hợp tỷ lệ khu vực thứ ba trong cơ cấu các ngành kinh tế quá thấp, sẽ không thể thực hiện được việc cung cấp dịch vụ kỹ thuật và thông tin trình độ cao cho việc hiện đại hoá các ngành sản xuất vật chất, cũng không thể thích ứng được với sự nâng cao mức tiêu dùng và sự thay đổi cơ cấu nhu cầu của dân cư đô thị, càng không thể phát huy được đầy đủ công năng trung tâm kinh tế của đô thị, do vậy mà sản sinh hàng loạt công năng trái lại, gây ra những trở ngại cho sự tăng trưởng kinh tế đô thị.

Ba là, không thích ứng được với nhu cầu thị trường và qui luật phát triển của nó. Mọi cơ cấu sản xuất đều được xác định và điều chỉnh căn cứ vào nhu cầu thị trường. Sản xuất sau khi đã đáp ứng được nhu cầu của thị trường trong nước thì tự nhiên sẽ hướng ra thị trường quốc tế, mà việc tham gia phân công quốc tế lại là một nội dung quan trọng của chiến lược xuất khẩu của một quốc gia. Sự phát triển sản xuất của các đô thị nưđc ta, không chỉ hướng ra thị trường trong nước mà còn hướng ra thị trường thế giới, đặc biệt là các đô thị ven biển, cần phát triển các ngành kinh tế hướng ra thị trường thế giới, thông qua sự phát triển kinh tế hướng ngoại để tham gia vào phân công lao động và tuần hoàn kinh tế quốc tế, qua đó để duy trì nhịp độ tăng trưởng kinh tế trong nước với mức cao. Muốn thực hiện chiến lược này, cần nâng cao trình độ công nghệ sản xuất, xây dựng các ngành sản xuất trên cơ sở công nghệ mđi, chỉ vậy mới thích ứng được với nhu cầu của thị trường.

Để giải quyết các mâu thuẫn nêu trên, càn phải thực hiện việc chuyển đổi loại hình cơ cấu các ngành kinh tế đô thị.