Sử dụng đất đô thị cho phát triển kinh tế – xã hội của thủ đô

Nhằm đáp ứng nhu cầu về đất cho phát triển kinh tế – xã hội của thủ đô theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá trước hết cần xây dựng qui hoạch tổng thể sử dụng đất đô thị Hà Nội tới năm 2020. Phát triển không gian của Hà Nội sẽ được phân ra thành 3 vùng rõ rệt.

Vùng trung tâm: Được giới hạn chủ yếu bằng các đường La Thành – Láng -Trường Chinh – Đại La – Minh Khai và dọc hữu ngạn sông Hông. Đây là một khu đất đa chức năng, trên đó có khu phố cổ 36 phố phường, khu phố tây với trung tâm thương nghiệp – dịch vụ Hoàn Kiếm và trung tâm chính trị Ba đình, các bệnh viện lớn, trường đại học, viện nghiên cứu và một số không nhỏ nhà máy, cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Đây là khu vực cần hạn chế phát triển, đặc biệt là việc di chuyển các nhà máy và các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm môi trường ra các huyện ngoại thành hoặc các tỉnh lân cận. Theo hướng này thì dân số hiện nay của khu vực này là trên 91 vạn người, chỉ tiêu đất 41,14m[1] [2]/ người; đến năm 2000 dân số sẽ giảm xuống 85 vạn người, chỉ tiêu đất 45 m2/người; đến năm 2020 dân số sẽ giảm xuống 80 vạn người, chỉ tiêu đất 50 m2/người.

Vùng phụ cận: Dọc theo hữu ngạn và tả ngạn sông Hông có khu phía nam cầu Thăng long, dọc quốc lộ 32, diện tích đất khoảng 5600 ha, trên đó có các cụm công nghiệp, khu ngoại giao đoàn, trường đại học, viện nghiên cứu, khu dân cư … dân số hiện có là 171.000 người, đến năm 2000 sẽ tăng lên 450.000 người. Khu dân cư dọc quốc lộ 6, Yên Hoà, dọc vành đai 3 của thành phố, diện tích khoảng 1900 ha, dân số hiện có 57.000 người, đến năm 2000 sẽ tăng lên 180.000 người. Khu Thượng Đình, Mễ Trì, Trung Yên,Yên Hoà, Thanh Xuân, Bạch Mai, Linh Đàm, dọc quốc lộ 1, Văn Điển, Câu Biêu, Mai Động … diện tích đất khoảng 2280 ha. Nơi đây tập trung nhiều khu công nghiệp, khu dân cư, tương lai là khu vực có thể phát triển các công viên cây xanh cỡ lớn tại Yên Sở, Mễ- Trì. Dân số hiện có 85.000 người, đến năm 2000 sẽ tăng lên 200.000 người.

Phía tả ngạn sông Hồng gồm các khu bắc Thăng Long, khu thi trấn Gia Lâm – Sài Đồng – Đức Giang – Yên Viên, khu dọc quốc lộ 3. Đây là khu đô thị mới phát triển, tổng hợp chức năng. Bên cạnh các khu công nghiệp tập trung, còn có khu dân cư, khu cây xanh, khu du lịch nhằm khai thác tiềm năng sẵn có của các di tích lịch sử Cổ Loa, Mê Linh.

Như vậy, từ nay đến năm 2020, vùng phụ cận dọc hứu ngạn và tả ngạn sông Hông sẽ là vùng được phát triển mở rộng. Nói thật cụ thể, sắp tới đất đô thị của Hà Nội sẽ được phát triển mở rộng theo hướng Tây Nam và Tây Bắc.

Vừng đối trọng: Bao gôm các cụm đô thị nằm trên địa phận của các tỉnh xung quanh Hà Nội như Xuân Mai- Hoà Lạc – Sơn Tây – Miếu Môn – quô’c lộ 21, quốc lộ 18 Sóc Sơn – Xuân Hoà – Đại Lải – Phúc Yên. Trong tương lai không xa nơi đây sẽ xây dựng các khu công nghiệp tập trung, các trường đại học, các công viên rừng, khu nghỉ mát cuối tuần.

Trên cơ sở qui hoạch tổng thể sử dụng đất đô thị của toàn thành phố, cần tiến hành qui hoạch chi tiết sử dụng đất đô thị của các khu vực. Chẳng hạn như lập qui hoạch chi tiết sử dụng đất của khu vực Hồ Gươm. Đây là nơi qui tụ nhiều di tích lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao của Thủ đô Hà Nội như Tháp Rùa, dền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, Tháp Bút, đền Bà Kiệu, Nhà hát lớn … Quan điểm chủ yếu khi lập qui hoạch chi tiết khu vực hồ Hoàn Kiếm là bảo tồn, gìn giứ cảnh quan, dáng dấp cổ kính của các di sản văn hoá truyền thống và công trình kiến trúc hiện có giá trị trong khu vực. Việc phát triển các công trình mới tại đây càn kết hợp hài hoà với khung cảnh thiên nhiên và môi trường kiến trúc. Một trong những nhiệm vụ chủ yếu của qui hoạch chi tiết khu vực Hồ Gươm là đánh giá, xác định các khu vực, công trình di tích văn hoá, lịch sử và kiến trúc có giá trị cần được bảo tồn, tôn tạo, nâng cấp và bảo vệ; khoanh định các khu vực phù hợp với khu vực được giữ lại để chỉnh trang và các khu đất có các công trình phải sửa chứa, cải tạo mở rộng hoặc phá dỡ để xây mđi; đề ra các giải pháp để cải tạo nâng cấp, hiện đại hoá cơ sở hạ tầng công cộng trong khu vực. Khu vực Hô Gươm cần được ưu tiên cho việc xây dựng các trụ sở cơ quan thành phố, các công trình ngân hàng, thương nghiệp, dịch vụ, khách sạn du lịch, nhà khách cao cấp, các công trình văn hoá công cộng.

Hạt nhân của qui hoạch sử dụng đất đô thị là tổ chức sử dụng hợp lý đất đô thị. Vì vậy, khi lập qui hoạch sử dụng đất đô thị, cần phải tuân thủ tất cả các nguyên tắc cơ bản của sử dụng đất đô thị.


[1] Theo tờ trình của ủy ban nhân dân TP Hà Nội và Bộ Xây đựng số 26/UBND-BXD xin phê duyệt nội dung diêu chinh quy hoạch chung Thù đô Hà Nội đến năm 2020 đã được Thường vụ Bộ Chính trị và

BCHTVV Đãng cho ý kiến ngày 20/10/1996.