Tiền đề của đô thị hoá

tiền đề của đô thị hoá

Bất luận đô thị hoá loại hình tập trung hoặc đô thị hoá loại hình phân tán, đều biểu hiện mối quan hệ qua lại của sự phát triển biến đổi giữa đô thị và nông thôn. Đô thị trước hết được hưng thịnh tại khu vực có phân công nông nghiệp hoàn thiện và kinh tế nông thôn phát triển, đồng thời hình thái và trình độ của kinh tế nông thôn luôn luôn quan hệ với tốc độ và trình độ của đô thị hoá. Do vậy, sự phát triển của kinh tế nông thôn là tiền (fê quan trọng của phát triển đô thị hoá.

Tiền đề thứ nhất: Sự phát triển của sức sản xuất nông nghiệp. Kinh tế nông thôn không chỉ cần bảo đảm cung cấp các loại nông phẩm cần thiết cho sản xuất và sinh hoạt đô thị, mà còn phải chuẩn bị sức lao động càn thiết cho phát triển kinh tế đô thị. Vì vậy, trong một khu vực tương đối độc lập, sự phát triển của đô thị hoá trực tiếp chịu sự chế ước của sự phát triển sức sản xuất nông nghiệp. Năm 1953, w.s. Woytinsky, nhà địa lý học chỉ rõ: giới hạn đô thị hoá của một quốc gia, nói chung do sức sản xuất nông nghiệp của quốc gia ùó quyết định, hoặc quyết định bởi khả năng của quốc gia đó trong việc thông qua lực lượng giao thông, chính trị, qúân sự mà nhận được lương thực từ nước ngoài. Sự phát triển của sức sản xuất nông nghiệp được biểu hiện tập trung trên 3 mặt:

–  Sự sâu sắc hoá của phân công trong nông nghiệp, sự phát triển và chuyên môn hoá của các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi, ngư nghiệp đần dần thay thế hệ thống độc canh lương thực;

–   Sự phát triển của khoa học kỹ thuật nông nghiệp, nhất là việc gia tăng công cụ sản xuất mới, kỹ thuật nuôi trồng mới và sản phẩm mới. Như vậy mới có thể làm cho một số lượng sức lao động tách khỏi hệ thống sản xuất nông nghiệp, trở thành đội quân hậu bị của lực lượng tựu nghiệp đô thị.

–   Sản phẩm nông nghiệp phong phú đa dạng, chỉ trong điều kiện nông nghiệp cung cấp đầy đủ lương thực, thực phẩm, sự phát triển của các ngành phi nông nghiệp mới có tiền dê vật chất.

Tiền dê thứ hai: Sự biến đổi của quan hệ thành thị nông thôn, quan hệ giữa nông thôn và đô thị quyết không chỉ giới hạn ở sự phát triển của chỉ riêng kinh tế nông thôn. Trong điều kiện kinh tế – xã hội nhất định, tác động của nông thôn và đô thị là bổ sung lẫn nhau, do đó mà thúc đẩy sự biến đổi của hệ thống đô thị.

Tác dụng của kinh tế nông thôn đối vđi đô thị được biểu hiện chủ yếu trong việc cung cấp lương thực, thực phẩm và nguyên liệu nông sản cần thiết cho sinh hoạt và sản xuất của đô thị, còn đô thị tác động đến nông thôn chủ yếu trên 4 mặt:

–  Thực hiện trao đổi sản phẩm vật chất, đổi công nghệ phẩm lấy nông phẩm.

–  Cung cấp công cụ và kỹ thuật sản xuất, thúc đẩy sản xuất hàng hoá nông thôn phát triển;

–  Tổ chức phục vụ thương nghiệp, văn hoá, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn.

–  Thực thi chính sách thống nhất lãnh dạo trong khu vực, bảo đảm sự phát triển hài hoà giữa đô thị và nông thôn.

Quan hệ vận động của sự tác động qua lại giữa thành thị và nông thôn, thường quyết định trình độ và phương hưđng phát triển kinh tế của toàn bộ nông thôn, tức là sự phụ thuộc của nông thôn vào đô thị.