Ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị (P1)

Ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị

a. Các tiêu chí về ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị

Mọi người đều biết, mục đích của việc nghiên cứu cơ cấu các ngành kinh tế đô thị là để ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị.

Cơ cấu các ngành kinh tế đô thị là một nhân tố quan trọng tác động đến tăng trưởng và phát triển kinh tế đô thị. Tăng trưởng kinh tế đô thị là sự gia tăng thu nhập quốc dân hoặc tổng giá trị sản xuất quốc dân do việc dàu tư thêm sức lao động, vốn và công nghệ mđi mang lại, trong điều kiện giá cả không đổi, tức là sự tăng trưởng của giá trị sản lượng. Phát triển kinh tế đô thị là quá trình làm cho kinh tế và đời sống dân cư đô thị ngày càng hiện đại hoá.

Tăng trường kinh tê’ đô thị và phát triển kinh tế đô thị đều liên quan mật thiết với ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị. Bởi lẽ, các loại cơ cấu các ngành kinh tế khác nhau, không chỉ tạo ra thu nhập quốc dân hoặc tổng giá trị sản xuất quốc dân khác nhau, hơn nứa, còn có thể do cơ cấu các ngành kinh tế có hợp lý hay không, dấn đến các ngành kinh tế có thể phát triển cân đối, nhịp nhàng hay không, tức là nói, cơ cấu các ngành kinh tế không chỉ là về tổng mức giá trị sản xuất có quan hệ trực tiếp vđi sự thay đổi của thu nhập quốc dân hoặc tổng giá trị sản xuất quốc dân, mà còn từ mặt cơ cấu ảnh hưởng đến tổng mức đó. Vì vậy, tiêu chí chung để đảnh giá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị có hợp lý hay không là xem nó có thúc đẩy được sự tăng trưởng và phát triển kinh tế đô thị hay không. Nói một cách cụ thể, các tiêu chí về ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế đô thị gồm có:

Một là, sự tăng trưởng tỷ suất sản xuất của các yếu tố sản xuất. Cơ cấu các ngành kinh tế ‘đô thị có hợp lý hay không, có ưu hoá hay không, trước hết cần được khảo sát từ mặt vĩ mô, tức là xem mỗi yếu tố sản xuất sau khi dầu tư vào sản xuất có thu được giá trị sản lượng lớn nhất hay không, tức là có mang lại hiệu quả kinh tế hay không, cũng tức là nói, có phát huy được đầy đủ ưu thế sản xuất của đô thị hay không.

Nhân tố dẫn đến hiệu quả kinh tế cao thấp cực kỳ phức tạp, trong đó mức độ hợp lý của cơ cấu các ngành kinh tế là một nguyên nhân quan trọng. Trường hợp cơ cấu các ngành kinh tế hợp lý có thể làm cho đô thị phát huy sở trường, khắc phục sở đoán, đầu tư ít mà sản xuất nhiều, không thế, các ngành kinh tế được phát triển không phải là ưu thế của đô thị, đầu tư rất lớn, thu nhập rất thấp, chứng tỏ cơ cấu ngành kinh tế này là không hợp lý.

Hai là, sự tăng trưởng nhanh chóng của thu nhập quốc dân (hoặc tổng giá trị của sản xuất quốc dân). Các loại cơ cấu các ngành kinh tế khác nhau sẽ tạo ra các tổng mức thu nhập quốc dân khác nhau, vì rằng trong quá trình phát triển kinh tế, có ngành tạo ra giá trị gia tăng cao, có ngành tạo ra giá trị gia tăng thấp. Sự gia tăng nhanh chóng thu nhập quốc dân của đô thị hoặc của khu vực đô thị sẽ lôi cuốn, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế của khu vực xung quanh, thậm chí của cả nước.

Ba là, sự thay đổi nhanh chóng thu nhập bình quân dầu người của đô thị. Sư tăng trưởng tổng mức kinh tế đô thị tất sẽ dẫn đến sự nâng cao thu nhập bình quân đàu người của đô thị. Cơ cấu các ngành kinh tế đô thị có ưu hoá hay không càn xem xét nó có mang lại sự nâng cao nhanh chóng thu nhập bình quân đầu người và mức sống của dân cư đô thị hay không.

Ba tiêu chí nói trên có thể thông qua hệ số co giãn nâng cao thu nhập của các ngành kinh tế để thực hiện.

Bốn là, năng lực thích ứng của các ngành kinh tế và tỷ suất biến động của toàn bộ cơ cấu các ngành kinh tế có ưu hoá hay không. Bởi lẽ, ưu hoá các ngành kinh tế không phải là một khái niệm tĩnh, mà là một khái niệm động. Lịch sử kinh tế của các nước phát triển chứng tỏ, tỷ suất Ghuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế của một quốc gia hay của một đô thị nào đó cao, thì tăng trưởng kinh tế của các quốc gia hay đô thị đó sẽ tăng nhanh. Sau Thế chiến II, các nước Hoa Kỳ, Nhật Bản …. do không ngừng điều chỉnh cơ cấu sản xuất của nước mình theo nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước, đã làm cho nền kinh tế được tăng trưởng với tốc độ cao.