Ý nghĩa của việc nghiên cứu phân bố qui mô đô thị

Ý nghĩa của việc nghiên cứu phân bố qui mô đô th

Phân bố qui mô đô thị có hai hàm nghĩa. Một là, chỉ tình trạng phân bố về mặt lượng qui mô đô thị khác nhau của một nước hoặc một vùng; nói một cách khác, chỉ quan hệ tỷ lệ gi ứa các qui mô đô thị khác nhau. Ví như: Quan hệ giứa lượng qui mô dân số đô thị loại I với lượng qui mô dân số đô thị loại II; tỷ trọng giữa thành phố lớn, thành phố trung bình và thành phố nhỏ trong hệ thống cơ cấu đô thị. Hai là, chỉ trạng thái phân bố các đô thị có qui mô khác nhau trên không gian vùng. Ví như: Mấy đô thị trung bình xoay quanh một đô thị lớn, còn mỗi một đô thị trung bình lại có mấy đô thị nhỏ bố trí xung quanh; hình thức phân bố dày đặc thành dải nhiều đô thị lđn trên một vùng nào đó.

Đô thị là chỗ dựa cơ bản của lực lượng sản xuất xã hội, cũng là cứ địa thúc đẩy lực lượng sản xuất tiến lên không ngừng. Nói chung, qui mô đô thị càng lớn, nguồn vật chất, nguồn nhân lực và lực lượng sản xuất xã hội của đô thị đó sẽ càng nhiều. Vì vậy, nghiên cứu sự phân bố trên không gian vùng các đô thị có qui mô khác nhau và tỷ lệ qui mô, là vấn đê có ý nghĩa tham khảo và chỉ đạo đối với việc phân bố hợp lý lực lượng sản xuất.

Nghiên cứu phân bố qui mô đô thị, cũng có giá trị tham khảo tích cực đối với việc một đô thị tự mình hoạch định chiến lược phát triển qui mô. Đô thị là một hệ thống lớn mở cửa, sự phát triển của nó không thể tách khỏi việc trao đổi năng lượng với vùng. Một đô thị khi hoạch định chiến lược phát triển của mình, đặc biệt là chiến lược qui mô đô thị thích hợp, cần phải đánh giá dầy đủ các loại hình đô thị phân bố trong vùng, vị trí và phân công chiến lược của đô thị đó trong hệ thống phân bố đô thị của vùng, nhằm sử dụng dầy đủ tài nguyên và ưu thế kinh tế của vùng, và phát triển hợp lý đô thị mình.

Như mục trên đã chỉ ra, không tồn tại khái niệm qui mô đô thị tốt nhất, thống nhất cho mọi thời kỳ mọi đô thị. Nhưng đối với một đô thị cụ thể mà nói, lại có vấn đề qui mô đô thị thích hợp. Bây giờ chúng ta sẽ từ tàm cao của phân bố qui mô đô thị để xem xét vấn líê này, sẽ có thể càng dễ dàng nhận ra, hình thức qui mô đô thị là muôn hình muôn vẻ, đô thị của từng loại qui mô đều có căn cứ tồn tại khách quan, đồng thời các đô thị có qui mô khác nhau lại căn cứ theo một qui luật nhất định để sắp xếp phân bố. Vì vậy, cần đi sâu nghiên cứu tính qui luật của phân bố qui mô đô thị và công năng, vị trí của các đô thị khác nhau trong hệ thống các loại phân bô’, và trên cơ sở đó để xem xét qui mô phát triển thích hợp của một đô thị.

Sự phát triển của kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường của Việt Nam, đòi hỏi phải phá vỡ cục diện “khép kín, đóng cửa” của việc phát triển đô thị, lam cho mỗi đô thị đêu có thể phát huy sở trường của mình, có sự hiệp tác chặt chẽ và phân công hợp lý giữa các đô thị. Vì vậy, nghiên cứu phân bố qui mô đô thị, có thể góp phần thúc đẩy việc phát huy ưu thế của từng đô thị lớn, trung bình, nhỏ; cũng có thể góp phần thúc đẩy tìm kiếm mô thức và loại hình phân công hiệp tác đô thị.

Lý luận phân bố qui mô đô thị là một bộ phận của lý luận phân bố lực lượng sản xuất, nội dung bao gồm 2 mặt: Phân bố qui mô đô thị vĩ mô và phân bố qui mô đô thị vùng. Sau đây sẽ lần lượt trình bày nội dung chủ yếu của từng mặt.